آیا درمان ارتودنسی (بریس ها) باعث اختلال مفصل فکی گیجگاهی (TMJ) می شود؟

هر ساله مطب ما شاهد افزایش تعداد تماس های تلفنی از والدین فرزندان دبیرستانی است که نگران ابتلای ناگهانی آنها به “TMJ” (یا به طور مناسب تر TMD یا اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی) هستند. آنها می خواهند به من (متخصص ارتودنسی) مراجعه کنند، با این فرض که علائم مفصلی مستقیماً با بایت آنها مرتبط است.

اختلال مفصل فکی – گیجگاهی (TMD) یک وضعیت دردناک است که مفاصل فک و همچنین عضلات اطراف آن را تحت تأثیر قرار می دهد و باعث ناراحتی شدید، محدودیت در تحرک و درد می شود.

در حال حاضر چندین بیماری وجود دارند که می توانند در ایجاد TMD نقش داشته باشند، از جمله استرس، مشکلات دندانی، آرتروز، آسیب ها و موارد دیگر.

با این وجود، سؤالی که اغلب مطرح می شود این است که آیا انجام درمان های ارتودنسی، بویژه استفاده از بریس ها می تواند علت TMD باشد یا خیر.

درک TMD

TMD یک وضعیت پیچیده است که می تواند همراه با علل و علائم مختلف بیماری بروز یابد. علائم معمول این بیماری عبارتند از درد فک، صدای تق تق و کلیک هنگام بستن یا باز کردن دهان، گوش درد، سر درد و در بیشتر موارد، مشکل در جویدن یا باز کردن کامل دهان.

علاوه بر این، علل اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی (TMD) می تواند چند عاملی باشد، از جمله ضربه به فک، زمینه های ژنتیکی، عدم تراز فک یا دندان ها و فشار بیش از حد بر عضلات اطراف فک.

درک TMD

درمان ارتودنسی و اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی

استفاده از بریس ها، الاینرها یا سایر ابزارهای دندانپزشکی اغلب در درمان های ارتودنسی برای اصلاح دندان های نامرتب و همچنین بهبود بایت انجام می شود. با این حال، اگرچه درمان های ارتودنسی می توانند به غلبه بر برخی از علل اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی (مانند دندان های نامرتب و بایت مشکل دار) کمک کنند، ابزارهای دندانپزشکی مورد استفاده در درمان نیز می توانند در موارد خاص به طور بالقوه در ایجاد اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی نقش داشته باشند و منجر به ناراحتی و درد شوند.

رابطه واقعی بین اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی و ارتودنسی چیست؟

هزاران مطالعه علمی رابطه بین بریس ها و TMD را بررسی کرده اند.

به دنبال یک دعوی حقوقی مهم در سال ۱۹۸۷ که در آن یک بیمار اهل میشیگان به دلیل درگیر شدن با TMD، حکم قانونی علیه متخصص ارتودنسی خود دریافت کرد، صدها مطالعه و میلیون ها دلار توسط جامعه علمی هزینه شده است تا دریابند که آیا واقعاً رابطه ای بین درمان ارتودنسی و سلامت مفاصل فکی – گیجگاهی TMJ وجود دارد یا خیر. بدیهی است که این یک یافته مهم برای پزشکان و بیماران خواهد بود. این مطالعات انواع مختلف مشکلات بایت و همچنین رویکردهای مختلف درمانی را بررسی کرده اند تا ببینند آیا روابط علت و معلولی وجود دارد یا خیر.

تحقیقات حاکی از این هستند که ارتودنسی نه باعث ایجاد مشکلات TMJ می شود و نه آن را درمان می کند. مطالعات علمی بارها و بارها نشان داده اند که ارتودنسی نه باعث ایجاد مشکلات TMJ می شود و نه آن را درمان می کند. به جز دو استثناء، مال اکلوژن به طور کلی نمی تواند با شیوع بیشتر مشکلات مفصلی مرتبط باشد. دو استثنا عبارتند از کراس بایت خلفی که باعث می شود مکان فک پس از بسته شدن به یک طرف تغییر یابد، و اپن بایت قدامی که در آن تمام نیروی گاز گرفتن فقط روی دندان های عقب هستند و دندان های جلو به هیچ وجه با یکدیگر تماس ندارند. هیچ یک از مشکلات اوربایت، آندربایت، فشردگی یا تراز نبودن دندان ها به هیچ وجه مشکلی ایجاد نمی کنند. در مورد روش های درمانی، این مطالعات نتوانسته اند هیچ ارتباطی بین استفاده از هدگیر، کشیدن دندان، رابر بندها، جراحی دهان یا هر درمان ارتودنسی دیگری با مشکلات TMJ پیدا کنند.

رابطه واقعی بین اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی و ارتودنسی چیست؟

علل احتمالی اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی مرتبط با درمان ارتودنسی

تغییرات اکلوزال

هنگامی که دندان ها در طول درمان ارتودنسی جابجا می شوند، در موارد خاص، نحوه قرارگیری دندان های دو فک بالا و پایین روی یکدیگر (اکلوژن) تغییر می کند و فک را به موقعیت نامطلوبی منتقل می کند که منجر به تنش عضلات فک و بروز علائم اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی مانند گوش درد و درد عضلانی می شود.

فشار بیش از حد بایت

در طول درمان های ارتودنسی، دندان ها حتی ممکن است به موقعیتی منتقل شوند که می تواند به طور موقت نیروی بایت را افزایش دهد که می تواند عضلات اطراف فک را تحت فشار قرار دهد و منجر به بروز علائم اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی در بیمارانی شود که از این بیماری رنج می برند.

ناراحتی در استفاده از ابزارهای ارتودنسی

استفاده از ابزارهای ارتودنسی، مانند الاینرها و بریس ها، می تواند باعث تحریک و ناراحتی در داخل دهان و منجر به ساییدن یا قفل کردن دندان ها شود که در دراز مدت می تواند علائم اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی را تشدید کند.

چه عوامل دیگری می توانند با بروز مشکلات مفصل فکی گیجگاهی ارتباط داشته باشند؟

چندین مسئله وجود دارند که ممکن است در بروز درد مفصل فکی – گیجگاهی نقش داشته باشند. شرایط زیادی وجود دارند که می تواند باعث درد در ناحیه مفصل فکی – گیجگاهی شوند که اصلاً به دندان ها مربوط نیستند. برخی از آنها جدی هستند مانند آرتریت دژنراتیو و سرطان. برخی دیگر مربوط به عادات عملکردی (مانند فشردن و ساییدن دندان ها) هستند. در حالی که کراس بایت و اپن بایت ممکن است با مشکلات مفصلی مرتبط باشند، همه مشکلات بایت منجر به بروز درد مفصل فکی – گیجگاهی نمی شوند. بسیاری از بیماران ارتودنسی “بایت مشکل دار” دارند و با این حال تعداد بسیار کمی از آنها درد مفصل فکی – گیجگاهی را گزارش می کنند. از سوی دیگر، بسیاری از بیمارانی که درد شدید مفصل فکی – گیجگاهی را گزارش می کنند، اغلب بایت های ایده آلی دارند. این مشاهده ساده، مطالعات علمی را که زمینه های مفصل فکی – گیجگاهی و ارتودنسی را از هم جدا کرده اند، تأیید می کند. اگر همه بایت های مشکل دار علائم مفصل فکی – گیجگاهی داشتند و همه بایت های سالم هرگز دردی نداشتند، رابطه مستقیم قابل دفاع بود.

چه عوامل دیگری می توانند با بروز مشکلات مفصل فکی گیجگاهی ارتباط داشته باشند؟

داده های آماری در مورد اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی و درمان ارتودنسی

در مطالعه ای که توسط مجله توانبخشی دهان Journal of Oral Rehabilitation منتشر شده است، اشاره شده است که ۲۵ تا ۳۰ درصد از بیماران مبتلا به اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی سابقه درمان ارتودنسی داشته اند، در حالی که در مطالعه دیگری که در مجله آمریکایی ارتودنسی و ارتوپدی دندان – صورت Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics منتشر شده است، تقریباً ۸ تا ۱۰ درصد از بیماران ارتودنسی علائم اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی را در طول یا بعد از درمان تجربه می کنند.

با این حال، این مطالعه همچنین نشان داد که این علائم عموماً خفیف و موقت هستند و ظرف چند ماه پس از اتمام درمان برطرف می شوند.

علاوه بر این، رابطه بین درمان ارتودنسی و اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی پیچیده است و می تواند تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند شدت مال اکلوژن و سن بیمار در زمان درمان ارتودنسی قرار گیرد.

به حداقل رساندن خطر ابتلا به اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی در طول درمان ارتودنسی

اگرچه درمان ارتودنسی می تواند در موارد خاص به طور بالقوه به اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی منجر شود، با این وجود مراحلی وجود دارند که می توانند به کاهش خطر کمک کنند:

برنامه ریزی برای تشخیص و درمان مناسب

اکثر ارتودنتیست های با تجربه قبل از توصیه درمان های ارتودنسی، تراز فک، نحوه گاز گرفتن بیمار و سلامت کلی دندان های بیمار را به دقت ارزیابی می کنند، زیرا برنامه ریزی مناسب درمان می تواند خطر ابتلا به اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی را کاهش دهد.

نظارت و تنظیمات

تنظیم و بررسی منظم الاینرها و بریس ها می تواند به شناسایی و رفع مشکلات بالقوه ای که ممکن است در علائم این بیماری نقش داشته باشند، کمک کند.

مدیریت استرس

استرس به عنوان یک عامل خطر اصلی برای TMD در نظر گرفته می شود. از این رو، ارتودنتیست ها ممکن است مشاوره و تکنیک هایی برای کاهش استرس، مانند تکنیک های آرامش بخش و تمرینات فک را برای کمک به مدیریت استرس در طول درمان توصیه کنند.

تنظیم ابزار

در صورت ایجاد سوزش یا ناراحتی، متخصص ارتودنسی ممکن است ابزارهای ارتودنسی را تنظیم یا اصلاح کند تا مشکلات را کاهش داده و خطر ابتلا به TMD را کاهش دهد.

نتیجه گیری

بنابراین، می توان خلاصه کرد که اگرچه درمان ارتودنسی به عنوان یکی از علل TMD مرتبط دانسته شده است، اما رابطه آنها پیچیده است و می تواند تحت تأثیر عوامل مختلفی برای درد قرار گیرد.

در حال حاضر، در دنشکده های دندانپزشکی آموزش و منابع لازم برای متخصصان دندانپزشکی فراهم است و شیوه های مبتنی بر شواهد و همکاری بین رشته ای در مدیریت این شرایط ترویج یافته است.

بنابراین اگر در طول یا بعد از درمان ارتودنسی علائمی از اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی را تجربه می کنید، مشورت با متخصص ارتودنسی یا یک متخصص مراقبت های بهداشتی واجد شرایط که آموزش های لازم را دیده است، برای ارزیابی و مدیریت مناسب بسیار مهم است.